De oudste school voor voortgezet montessori-onderwijs is het Montessori Lyceum Amsterdam, opgericht door ouders van de Amsterdamsche Montessori School (AMS) in de De Lairessestraat. Deze enthousiaste montessori-ouders wensten voor hun kinderen een passend vervolg van het montessori-onderwijs op de lagere school.
De 'Stichting voor Middelbaar en Voorbereidend Hooger Montessori-onderwijs' werd opgericht op 9 juni 1928. Het Montessori Lyceum, aanvankelijk dus een particulier initiatief en werkend zonder overheidssubsidie, startte op 10 september 1930.
In 1932 bracht Maria Montessori een bezoek aan het Montessori Lyceum Amsterdam. In het gastenboek schreef zij: 'Questo è un vero laboratorio sperimentale' (Dit is een echt experimenteel laboratorium)
Al snel volgden meer scholen. In 1934 opende het Stichts Montessorilyceum in Amersfoort zijn poorten, maar het moest de naam Montessori na korte tijd laten vallen. Iets vergelijkbaars gebeurde met de montessori-afdeling van het Kennemer Lyceum te Bloemendaal. Gelukkig waren er ook een aantal geslaagde experimenten. In 1936 werd het Rotterdams Montessori Lyceum opgericht, in 1938 de Eerste Montessori Mavo in Amsterdam (inmiddels gefuseerd met het Montessori Lyceum Amsterdam), in 1945 startte het Montessori Lyceum Herman Jordan (genoemd naar de oprichter en eerste directeur), in 1950 volgde het Haags Montessori Lyceum, en in 1958 volgden de Tweede Montessori Mavo Amsterdam en de Haagse Montessori Mavo.
De geschiedenis van het Montessori Lyceum Amsterdam is ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan beschreven door J.S. Calff in het boek Van Pionier tot Mammoet, waaraan bovenstaande ontleend is. Geïnteresseerden kunnen het boek bij het Montessori Lyceum bestellen. (Pieter de Hoochstraat 59, 1071 ED Amsterdam).
Ontwikkelingen in het VMO
Lange tijd waren dit de enige scholen voor voortgezet montessori-onderwijs in Nederland. De laatste jaren is er echter sprake van een stroomversnelling. Een toenemend aantal scholen voelt de behoefte om meer geïndividualiseerd te werken en zoekt toenadering tot de 'traditionele' montessorischolen.
Sinds oktober 1995 bestaat de vereniging van besturen van scholen voor voortgezet montessori onderwijs (VMO). Het doel is het verder ontwikkelen van het voortgezet montessori-onderwijs, van VBO tot en met VWO, en het versterken van de montessori-identiteit van de aangesloten scholen.
Aan scholen die willen 'montessorianiseren' kan de status van aspirant-lid worden toegekend. In samenwerking met het Centrum voor Voortgezet Montessori Onderwijs van de Hogeschool van Utrecht en het IVLOS wordt voor deze scholen een scholingstraject afgesproken.
Scholen die informatie willen over het lidmaatschap van het Voortgezet Montessori Onderwijs kunnen contact opnemen met het secretariaat van de NMV.