Zoeken

Maria Montessori


 

Les enfants de 6 ans ou 7 ans . . .
Je me souviendrai toujours d'une petite fille de 6 ans qui, dans le commencement de mes expériences, me disait comme une philosophe: "il y a deux choses belles dans le monde; il y a la religion et la mathématique".


Kinderen van 6 of 7 jaar . . .

Ik zal me altijd een klein meisje van 6 blijven herinneren dat in de beginperiode van mijn experimenten tegen me zei als een echte filosofe: "Er zijn twee mooie zaken op de wereld; de godsdienst en de wiskunde".

Maria Montessori is op 31 augustus 1870 geboren in Chiaravalle, een klein plaatsje bij Ancona, Italië. Na haar middelbare schooltijd aan de Regia Scuola Tecnica Michelangelo Buenarotti kiest ze, tegen de gewoonte van de tijd, aanvankelijk voor de studie voor ingenieur, maar later voor de medicijnenstudie. Ze is daarmee een van de eerste vrouwelijke medicijnenstudenten van Italië en in 1896 de eerste vrouwelijke arts.

In augustus 1896, een maand na haar afstuderen, wordt Maria Montessori uitgekozen om Italië te vertegenwoordigen op een internationaal vrouwencongres in Berlijn. Haar toespraken tot het congres worden zeer enthousiast ontvangen, maar Maria Montessori weigert zich tot 'beroemdheid' te laten kronen door de pers en besluit een wetenschappelijke carrière na te streven.

In november 1896 komt ze in het Santo Spirito-ziekenhuis in Rome in contact met 'idiote' kinderen. Ze ontdekt dat deze kinderen helemaal niet 'idioot' zijn, maar dat ze zich, volstrekt verstoken van enig speelgoed of leermiddel, nooit hadden kunnen ontwikkelen. Zij trekt zich het lot van deze kinderen aan. Ze verdiept zich in de psychologie en de pedagogie en ontwikkelt, geïnspireerd door het werk van de artsen Itard en Seguin, zintuiglijk ontwikkelingsmateriaal.

In 1898 wordt Maria Montessori directrice van een door de Italiaanse regering gesticht intituut voor de opleiding van onderwijzers voor geestelijk gehandicapte kinderen. Twee jaar later wordt zij docente aan het Regio Instituto Superiore Femminile di Magistero, een Hogeschool voor vrouwen in Rome. Ze werd belast met het onderwijs in hygiëne en de antropologie. 

In 1904 wordt zij benoemd tot hoogleraar in de antropologie aan de Universiteit van Rome, een leerstoel die zij bekleedt tot 1916. Tegelijk schrijft zij zich in als student in de pedagogie.

Dr. Maria Montessori als directrice van de Scuola Orthofrenica in Rome in 1889

 

Een van de oudste (waarschijnlijk de oudste) foto's van het Casa dei Bambini in San Lorenzo, genomen op de dag van de opening

In 1907 krijgt ze de mogelijkheid haar ideeën in de praktijk te brengen in de armoewijk San Lorenzo in Rome. Hier sticht zij haar Case dei Bambini, de 'kinderhuizen' waar de triomftocht van het montessorionderwijs over de hele wereld begint.

In 1915 bezocht zij de Verenigde Staten. Ter gelegenheid van de wereldtentoonstelling in San Francisco werd een klaslokaal ingericht met een glazen wand, waarachter de toeschouwers met eigen ogen konden waarnemen hoe 21 voor de gelegenheid geselecteerde arme kinderen met de methode aan de slag gingen met dezelfde voor die tijd verrassende resultaten als in het 'Casa dei Bambini'. Het maakte grote indruk op het publiek.

Kinderen in een Casa dei Bambini aan het werk foto: The Montessori Foundation

Na haar terugkeer uit de Verenigde Staten in 1916 vestigde dr. Montessori zich in Barcelona, waar ze bleef wonen tot 1936. Van 1924-1926 verbleef ze tussentijds in Italië.

In 1934 verbreekt Maria Montessori haar banden met Italië, omdat Mussolini wil ingrijpen in haar onderwijssysteem; met name zijn besluit om schooluniformen in te voeren kan Maria Montessori niet accepteren. Van de ene dag op de andere houdt het montessorionderwijs in Italië op te bestaan.

Zij reist naar Engeland, waar het Vijfde Internationale Montessori Congres gehouden wordt. Hier spreekt zij voor het eerst over het voortgezet onderwijs, en lanceert het zogenoemde Erdkinder-plan.

Nog in 1936 vestigt zij zich in Nederland, waar inmiddels het hoofdkwartier van de montessoribeweging is gevestigd. In Laren wordt een montessorischool geopend, waar Maria Montessori van plan was vijf maanden per jaar les te geven.
In oktober 1939 verlaat zij Nederland met haar zoon Mario om een reis naar India te maken. In India geeft zij een groot aantal lezingen, georganiseerd door de theosofische vereniging. Ook geeft zij montessoricursussen en ontwikkelt ze ideeën die beschreven worden in Door het kind naar een nieuwe wereld.

 

Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog maakt dat die reis ruim zes jaar zou duren, tot 1946. In dat jaar keert zij terug naar Nederland, waar zij in 1950 benoemd wordt tot Oficier in de Orde van Oranje Nassau en een eredoctoraat ontvangt van de Universiteit van Amsterdam. 

Ze bezoekt het 9e Internationale Montessori Congres in Londen (mei 1951) en geeft nog een cursus in Innsbruck. Na een serie lezingen in Italië keert ze terug naar Nederland.

Op 6 mei 1952 overlijdt zij, een paar maanden voor haar 82ste verjaardag. Zij ligt begraven in Noordwijk. De kern van haar methode wordt meestal samengevat in de uitspraak: 'Help mij het zelf te doen'; alle opvoeding is in principe zelfopvoeding. Uitgangspunt is dat een kind een natuurlijke, noodzakelijke drang tot zelfontplooiing heeft. Opvoeding en onderwijs moeten onderkennen wat de behoeften van een kind op een gegeven moment zijn en daarop inspelen, door de juiste omgeving en materialen te bieden.

In 1999 verscheen een biografie over Maria Montessori van de hand van Marjan Schwegman. Het is een uitgave van Amsterdam University Press. ISBN nr. 90-5356-300-8. Het is een uiterst boeiend boek over leven en werk van Maria Montessori, dat zowel de ingevoerde montessorianen als de geïnteresseerde leek veel interessants biedt.

Heel veel gegevens over het leven en vooral het werk van Maria Montessori vind je op de site van Fred Kelpin.

Nieuws
23/06/2017 Deventer basisschool De Ontdekking wint Techniek Inspiratieprijs
Lees meer
23/06/2017 Teachers as 'guides': inside the UK’s first Montessori secondary school
Lees meer
Agenda
02/10/2017 Schoolleidersconferentie sectie VMO - ‘Bewegen in ontwikkeling’
Lees meer
12/10/2017 Montessoricursus voor leidinggevenden
Lees meer
03/11/2017 Montessori Europe 18th Congress - Children's rights
Lees meer
Montessori Magazine